Ulaşım planı kentin geleceğini şekillendirecek

Çalıştayın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın yalnızca teknik bir konu değil aynı zamanda temel bir kent hakkı olduğunu söyledi. Hareketliliğin her geçen gün arttığını belirten Yıldır, planlamanın merkezinde insanın yer alması gerektiğini ifade etti. Sürdürülebilir ulaşım anlayışının önemine dikkat çeken Yıldır, gelecekte karşılaşılabilecek sorunlara bugünden çözüm üretilmesi gerektiğini vurguladı. Yeni ulaşım yaklaşımlarının ve yenilikçi uygulamaların kent yaşamına entegre edilmesinin önemine değinen Yıldır, uzun vadeli planlamanın zorunluluk haline geldiğini kaydetti.

Nazım plan ile ulaşım planı eş zamanlı hazırlanıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, ulaşım ana planlarının geçmişte en fazla eleştirilen yönlerinden birinin mekânsal planlarla uyumsuzluk olduğunu söyledi. Bu dönemde İzmir’in ulaşım planı ile kent bütünü nazım imar planı çalışmalarının eş zamanlı yürütüldüğünü belirten Uzun, bunun önemli bir avantaj sağlayacağını ifade etti. İki plan arasındaki entegrasyonun üst seviyeye çıkarılacağını vurgulayan Uzun, böylece ulaşım yatırımlarının kentin gelişim hedefleriyle daha uyumlu hale geleceğini söyledi. Uzun, bu yöntemin Türkiye’deki planlama çalışmaları açısından da örnek gösterilebilecek uygulamalardan biri olacağını dile getirdi.

68 bin kişiyle görüşüldü

İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 kapsamında yürütülen saha araştırmaları, planlama sürecinin en kapsamlı aşamalarından birini oluşturdu. Ekim 2025’te başlatılan çalışmalar kapsamında 20 bin 332 hanede ve bin 176 öğrenci yurdunda yüz yüze anket gerçekleştirildi. Toplamda 68 bin 838 kişiyle yapılan görüşmeler sayesinde kentteki ulaşım alışkanlıkları ve beklentiler detaylı şekilde analiz edildi. Araştırmalar, İzmir genelindeki 693 mahalleyi kapsayacak şekilde yürütüldü. Elde edilen veriler, gelecekte yapılacak ulaşım yatırımlarının belirlenmesinde temel kaynak olarak kullanılacak.

İzmir’de hareketlilik oranı yükseldi

Çalışmalar sonucunda kentte kişi başına düşen günlük hareketlilik oranının önemli ölçüde arttığı belirlendi. Önceki yıllarda 1,51 olarak ölçülen günlük hareketlilik oranı, son araştırmalarda 1,77 seviyesine yükseldi. Bu durum, kent içindeki ulaşım talebinin giderek arttığını ortaya koydu. Artan nüfus ve kentleşmeyle birlikte ulaşım sistemlerinin daha fazla yük taşıdığı görülüyor. Uzmanlar, bu artışın yeni ulaşım yatırımlarını ve entegrasyon projelerini zorunlu hale getirdiğini belirtiyor.

Raylı sistemler ulaşımın omurgasını oluşturuyor

Araştırma sonuçları, toplu taşımanın İzmir’de önemli bir ulaşım tercihi olmaya devam ettiğini ortaya koydu. Kentte her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşıma araçlarını kullandığı tespit edildi. Günlük seyahatlerin yüzde 35’inin raylı sistemlerle gerçekleştirildiği belirlenirken, raylı sistem kullanımının yüzde 47’sini metro oluşturdu. Bu veriler, raylı sistemlerin kent ulaşımındaki ağırlığını gözler önüne serdi. Planlama sürecinde de metro ve diğer raylı sistem yatırımlarının öncelikli başlıklar arasında yer aldığı ifade edildi.

Ulaşımın tüm bileşenleri ele alınacak

İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 yalnızca mevcut sistemlerin değerlendirilmesiyle sınırlı kalmayacak. Kara, deniz, hava ve raylı sistemlerin entegrasyonundan bisiklet yollarına, mikromobilite uygulamalarından otopark ve park et-devam et sistemlerine kadar çok sayıda konu plan kapsamında değerlendirilecek. Ayrıca yaya ulaşımı, engelli erişimi, toplu taşıma entegrasyonu ve akıllı ulaşım sistemleri de planın temel bileşenleri arasında yer alıyor. Düşük emisyon bölgeleri ve çevreci ulaşım çözümleri de planlama sürecinde öncelikli başlıklar olarak öne çıkıyor.

Hedef kasım ayında tamamlamak

İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, planlama çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını ve yoğun veri toplama süreciyle ilerlediğini belirtti. Alver, paydaşlardan alınan görüşlerin de değerlendirilmesiyle ulaşım talebine yönelik senaryoların oluşturulacağını ifade etti. Çalışmalar sonucunda hazırlanacak İzmir Ulaşım Ana Planı 2040’ın kasım ayında tamamlanarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması hedefleniyor. Yetkililer, planın yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil, İzmir’in önümüzdeki 15 yıllık ulaşım vizyonuna da yön vereceğini vurguluyor.