İzmir’in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren Gemi Söküm Tesisleri’nin alan genişletme projesi yeniden gündeme geldi. Çevresel etkileri ve işçi sağlığına ilişkin tartışmalarla sık sık kamuoyunun gündemine gelen proje için Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci yeniden başlatıldı.

Gemi Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği tarafından hazırlanan “Gemi Söküm ve Gemi Geri Dönüşümü Faaliyeti Alan Artışı” projesi kapsamında, mevcut faaliyet alanının kıyı kenar çizgisinin deniz tarafına doğru genişletilmesi planlanıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan duyuruda, proje hakkında vatandaşları bilgilendirmek ve görüşlerini almak amacıyla 23 Haziran 2026 Salı günü saat 11.00’de Aliağa Belediyesi Konferans Salonu’nda Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı düzenleneceği bildirildi.

Geçen yıl durdurulan süreç yeniden başladı

Söz konusu proje için geçtiğimiz yıl da başvuru yapılmış ancak bölgedeki imar planlarında gerçekleştirilecek revizyonlar gerekçe gösterilerek ÇED süreci durdurulmuştu. Yeni başvuruyla birlikte proje yeniden değerlendirmeye alındı.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, ÇED süreci tamamlanıncaya kadar vatandaşların görüş ve önerilerini İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Bakanlığa iletebileceği belirtildi.

Çevre örgütleri ve meslek odalarının tepkileri sürüyor

Aliağa Gemi Söküm Bölgesi, uzun yıllardır çevre kirliliği ve işçi sağlığına ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor. Özellikle çevre örgütleri ve meslek odaları, tesislerde gerçekleştirilen faaliyetlerin çevreye etkileri konusunda çeşitli raporlar ve açıklamalar yayımlıyor.

1977 yılından bu yana faaliyet gösteren Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’nin, kurulduğu dönemdeki mevzuat nedeniyle hem ÇED hem de Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamı dışında kaldığı biliniyor.

Resmi raporlarda kirlilik bulguları yer aldı

Bölgedeki çevresel etkiler daha önce çeşitli bilimsel raporlara da yansımıştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılan Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin “Aliağa Bölgesi Toprak ve Bitki Kirliliği Sonuç Raporu” ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nin “İzmir İli Aliağa İlçesi Çevre Durum Tespiti Projesi Sonuç Raporu”nda bölgede oluşan çevresel risklere dikkat çekilmişti.

Gemi söküm sayılarında dikkat çeken düşüş

Proje tanıtım dosyasında yer alan verilere göre Aliağa’daki gemi söküm faaliyetlerinde son yıllarda önemli bir düşüş yaşandı.

Yıllara göre sökülen gemi sayıları şöyle:

• 2012 yılında: 281 gemi

• 2022 yılında: 86 gemi

• 2023 yılının ilk 10 ayında: 45 gemi

Veriler, sektördeki faaliyet hacminin son yıllarda belirgin şekilde azaldığını ortaya koyuyor.

Alan genişletilecek, kapasite artışı olmayacak

Proje dosyasında yer alan bilgilere göre, kıyı bölgesinde yıllar içerisinde oluşan rüsubat birikimi nedeniyle ortaya çıkan kullanım alanlarının faaliyet sahasına dahil edilmesi planlanıyor.

Dosyada, alan genişletmesine rağmen tesislerin gemi söküm kapasitesinde herhangi bir artış öngörülmediği ifade edildi. Yeni alanlarda ağırlıklı olarak atıkla kontamine olmamış metal malzemeler, halatlar ve tesis araçlarının geçici olarak depolanmasının planlandığı belirtildi.

Gözler 23 Haziran’daki toplantıda

Aliağa’da uzun yıllardır tartışma konusu olan gemi söküm faaliyetlerinin genişletilmesine yönelik yeni ÇED sürecinin nasıl ilerleyeceği merakla takip ediliyor. Özellikle çevre örgütleri, meslek odaları, bölge sakinleri ve sektör temsilcilerinin 23 Haziran’da gerçekleştirilecek halkın katılım toplantısında projeye ilişkin görüşlerini dile getirmesi bekleniyor.