Kalp sağlığına ilişkin yeni bir bilimsel araştırma, beslenme alışkanlıklarına dair bilinen genel kabulleri yeniden tartışmaya açtı. ABD ve İngiltere’den yaklaşık 30 bin kişi üzerinde yapılan çalışmada, “günde 5 porsiyon meyve ve sebze” kuralını uygulayan bireylerin bile önemli bir kısmında kalp sağlığıyla ilişkilendirilen flavanol adlı bileşiklerin yetersiz seviyede olduğu tespit edildi. Araştırma, her meyve ve sebzenin kalp sağlığına aynı düzeyde katkı sunmadığını ortaya koyarak, tüketim tercihlerinin en az miktar kadar önemli olduğunu vurguladı.

Flavanol nedir ve neden önemli?

Araştırmaya göre flavanoller, antioksidan özellikler taşıyan ve vücutta iltihabı azaltarak damar sağlığını destekleyebilen doğal bitkisel bileşikler olarak tanımlanıyor. Bu bileşiklerin, kalp-damar sisteminin daha sağlıklı çalışmasına katkı sağlayarak dolaşımı ve damar esnekliğini olumlu yönde etkileyebileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, günlük yaklaşık 500 mg flavanol alımının kalp sağlığı açısından faydalı olabileceğini belirtiyor. Ancak araştırma, toplumun yalnızca yaklaşık yüzde 20’sinin bu seviyeye ulaşabildiğini ortaya koyuyor.

Hangi gıdalar daha fazla flavanol içeriyor?

Çalışmada bazı meyve ve sebzelerin flavanol açısından daha zengin olduğu belirlendi. Özellikle erik, böğürtlen, kiraz, yaban mersini, elma ve yeşil çay gibi gıdaların bu açıdan öne çıktığı kaydedildi. Araştırma verilerine göre bazı gıdaların flavanol içerikleri şu şekilde sıralandı: erik (450 mg), kızılcık (300 mg), böğürtlen (250 mg), yeşil çay (200 mg), kiraz (130 mg), elma (110 mg) ve çilek (90 mg). Ayrıca kakao içeriği yüksek bitter çikolatanın da flavanol açısından görece zengin olduğu, ancak sütlü çikolataya göre çok daha yüksek oranda bileşik içerdiği belirtildi.

“Ne yediğiniz kadar neyi seçtiğiniz de önemli”

Araştırmayı yöneten Dr. Javier Ottaviani, beslenmede yapılan küçük değişikliklerin bile flavanol alımını ciddi şekilde etkileyebileceğini ifade etti. Ottaviani, birçok kişinin sadece meyve ve sebze tüketmenin yeterli olduğunu düşündüğünü ancak asıl belirleyici faktörün tüketilen ürünlerin türü olduğunu söyledi. Uzman, “Aynı miktarda meyve ve sebze tüketmek her zaman aynı besinsel faydayı sağlamıyor. Seçimler toplam miktardan daha önemli olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar: Bulgular umut verici ama kesin değil

Reading Üniversitesi’nden Prof. Gunter Kuhnle ise “günde 5 porsiyon” önerisinin halen geçerli olduğunu ancak hangi gıdaların tercih edildiğinin daha fazla önem kazandığını belirtti. Kuhnle, farklı meyve ve sebzelerin vitamin ve mineral dışında çok çeşitli biyolojik faydalar sunduğunu ifade etti. Öte yandan bazı uzmanlar, flavanol tüketimi ile kalp hastalıklarının doğrudan önlenmesi arasında kesin bir bağ kurulabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Glasgow Üniversitesi’nden Prof. Naveed Sattar, mevcut verilerin tansiyon üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini ancak kalp krizi ve felç riskinde net bir azalma kanıtlanmadığını söyledi.

Beslenme kılavuzları yeniden şekillenebilir

Araştırmada görev alan uzmanlar, beslenme kılavuzlarının gelecekte daha spesifik hale gelebileceğine dikkat çekiyor. Buna göre yalnızca meyve ve sebze tüketimi değil, bu gıdaların içerdiği biyolojik bileşenlerin de dikkate alınması gerektiği ifade ediliyor. British Heart Foundation ise en sağlıklı yaklaşımın, farklı türlerde meyve ve sebzeleri içeren dengeli bir beslenme modeli olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, tek bir besine odaklanmak yerine çeşitliliğin kalp sağlığı açısından daha güvenilir bir strateji olduğunu vurguluyor.